Υγεία — Ερευνώντας το Άγνωστο

Υγεία

Θνησιμότητα, αίτια θανάτου, νοσοκομειακή υποδομή και κοινωνική πρόνοια στο Ελληνικό Κράτος, δεκαετίες 1920.

Ηθική Αλήθεια Επιστήμη
1859 – 1897 1897 – 1940
Πηγή δεδομένων: 6 αρχεία (3 πανομοιότυπα αντίγραφα Θνησιμότητας εξαιρέθηκαν) — θάνατοι ανά περιφέρεια/αιτία (1921-1929), βρεφική θνησιμότητα, θάνατοι υπαίθρου vs πόλεων, επαγγελματικοί θάνατοι, νοσοκομειακή υποδομή 1929, υγειονομικό προσωπικό, και κοινωνική πρόνοια/ασφαλιστικά ταμεία 1927.
Περιγραφική Στατιστική Λοιπές μέθοδοι — θα προστεθούν καθώς έρχονται νέα δεδομένα
ΜΕΘΟΔΟΣ 01

Περιγραφική Στατιστική — Εθνική Θνησιμότητα, 1921–1929

Σύνολο θανάτων ανά έτος, φύλο, και αστικό/αγροτικό περιβάλλον.
Σύνολο Θανάτων 1921
76.412
Σύνολο Θανάτων 1929
113.983 +49,2%
Θάνατοι Υπαίθρου (σύνολο περιόδου)
520.990 65,4% του συνόλου
Αναλογία Ανδρών/Γυναικών
52,2% / 47,8%

Θάνατοι ανά Έτος, Υπαίθρου vs Πόλεων, 1921-1929

Η αύξηση 1921→1929 αντανακλά εν μέρει αύξηση πληθυσμού (βλ. θεματική Πληθυσμός) — δεν είναι απαραίτητα αύξηση ποσοστού θνησιμότητας.

Συμπέρασμα

Οι θάνατοι στην ύπαιθρο ήταν σταθερά περίπου διπλάσιοι από τους θανάτους σε πόλεις καθ’ όλη την περίοδο (π.χ. 1929: 74.994 έναντι 38.989) — αναμενόμενο δεδομένου ότι ο αγροτικός πληθυσμός ήταν μεγαλύτερος, αλλά χρειάζεται προσοχή πριν συμπεράνουμε δυσανάλογα υψηλότερη θνησιμότητα υπαίθρου χωρίς κανονικοποίηση ως προς τον πληθυσμό κάθε κατηγορίας — κάτι που δεν έχουμε ακόμα υπολογίσει. Η συνολική αύξηση θανάτων (+49,2%, 1921-1929) συμβαδίζει σε γενικές γραμμές με την ταυτόχρονη αύξηση πληθυσμού που έχουμε ήδη τεκμηριώσει.

Αιτίες Θανάτου ανά Γεωγραφικό Διαμέρισμα, 1928

Ελώδης πυρετός = ελονοσία (μαλάρια). “Αναπνευστικού” περιλαμβάνει φυματίωση.

Συμπέρασμα

Η Στερεά Ελλάδα-Εύβοια είχε μακράν τους περισσότερους θανάτους από αναπνευστικά νοσήματα/φυματίωση (3.027 το 1928 — υπερδιπλάσιοι από τη 2η, Μακεδονία με 1.984). Η Μακεδονία είχε τους περισσότερους θανάτους από ελονοσία (2.347) — αναμενόμενο δεδομένων των εκτεταμένων ελωδών περιοχών της (πριν τα έργα αποξήρανσης του μεσοπολέμου). Η ελονοσία και η φυματίωση/αναπνευστικά μαζί αντιπροσώπευαν πάνω από το 78% όλων των καταγεγραμμένων θανάτων στον πίνακα αυτό (14.371 από 18.371) — δύο νοσήματα που κυριαρχούσαν απόλυτα στο υγειονομικό προφίλ της χώρας.

Θάνατοι Υπαίθρου vs Πόλεων ανά Αιτία, 1928

Συμπέρασμα

Η ελονοσία ήταν συντριπτικά αγροτικό πρόβλημα: 4.827 θάνατοι υπαίθρου έναντι μόλις 1.014 σε πόλεις το 1928 (82,6% υπαίθρου) — αναμενόμενο, καθώς η νόσος μεταδίδεται σε περιοχές με στάσιμα νερά/ελώδεις εκτάσεις, σπανιότερες σε αστικά κέντρα. Ο τυφοειδής πυρετός ήταν πιο ισορροπημένος (1.062 υπαίθρου, 434 πόλεων) — μολυσματική νόσος που εξαρτάται περισσότερο από συνθήκες ύδρευσης/αποχέτευσης, οι οποίες ήταν προβληματικές και στα αστικά κέντρα της εποχής.

ΜΕΘΟΔΟΣ 02

Νοσοκομειακή Υποδομή & Υγειονομικό Προσωπικό, 1929

Γεωγραφική συγκέντρωση της υγειονομικής υποδομής.
Νοσοκομεία (εθνικά)
120 10.954 κρεβάτια
Κρεβάτια στην Αττική
46,6% 5.106 από 10.954
Γιατροί στην Αττική
1.914 από σύνολο μεγαλύτερο των 3.000
Κυρίαρχος Τύπος Νοσοκομείου
Δημόσια 43/120, 5.922 κρεβάτια

Νοσοκομειακά Κρεβάτια ανά Τύπο Ιδιοκτησίας, 1929

Συμπέρασμα

Η νοσοκομειακή υποδομή ήταν ακραία συγκεντρωμένη στην Αττική — 46,6% όλων των κρεβατιών της χώρας βρίσκονταν εκεί, παρότι η Αττική δεν είχε καν το μισό του εθνικού πληθυσμού. Το ίδιο μοτίβο ισχύει για τους γιατρούς (1.914 μόνο στη Στερεά Ελλάδα/Αττική, βλ. πίνακα υγειονομικού προσωπικού). Αυτό αντανακλά τη γενικότερη τάση συγκέντρωσης υποδομών γύρω από την πρωτεύουσα που έχουμε ήδη παρατηρήσει σε Εκπαίδευση (Πανεπιστήμιο) και Εμπόριο (λιμάνι Πειραιά) — μια επαναλαμβανόμενη «μονοκεντρική» εικόνα του ελληνικού κράτους της εποχής.

ΜΕΘΟΔΟΣ 03

Κοινωνική Πρόνοια — Ασφαλιστικά Ταμεία, 1927

Ανάπτυξη ασφαλισμένων εργαζομένων, 1914-1927.

Αριθμός Ασφαλισμένων, 1914–1927

Συμπέρασμα

Ο αριθμός ασφαλισμένων εργαζομένων στα ταμεία που καταγράφηκαν αυξήθηκε σταθερά από 4.717 (1914) σε 11.545 (1923) — υπερδιπλασιασμός σε 9 χρόνια, δείχνοντας τη σταδιακή επέκταση των πρώιμων μορφών κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα, ακόμα σε πολύ πρώιμο, περιορισμένο στάδιο (μόλις μερικές χιλιάδες εργαζόμενοι εθνικά, σε σύγκριση με εκατοντάδες χιλιάδες που είδαμε στη Βιομηχανία).

ΜΕΘΟΔΟΣ 04–06

Υπόλοιπες Μέθοδοι

Δεν έχουν ακόμα εφαρμοστεί. Πλήρες υλικό (βρεφική θνησιμότητα ανά νόσημα, επαγγελματικοί θάνατοι) εκκρεμεί για επόμενο πέρασμα.
Δεν υπάρχει ακόμα ανάλυση άλλων μεθόδων για την Υγεία.
Ερευνώντας το Άγνωστο — research.dxenos.com · Θεματική: Υγεία