Οικονομικά
Τιμές αγαθών, κόστος ζωής και οικογενειακός προϋπολογισμός ανά επάγγελμα στο Ελληνικό Κράτος.
Περιγραφική Στατιστική — Μεταβολή Τιμών, Α΄→Β΄ Εξάμηνο 1904
Μέση Μεταβολή Τιμής ανά Κατηγορία, Α΄→Β΄ Εξάμηνο 1904
Συμπέρασμα
Οι τιμές αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 33,4% από το πρώτο στο δεύτερο εξάμηνο του 1904 — αλλά όχι ομοιόμορφα. Το Κρέας (+58,3%) και οι Πρώτες Ύλες (+67,0%, κυρίως βαμβάκι και κουκούλια μεταξιού) οδήγησαν την αύξηση, ενώ τα Σιτηρά (+1,8%) και τα Λαχανικά (−6,8%) παρέμειναν σχεδόν σταθερά. Αυτό το μοτίβο —μεγάλες αυξήσεις σε κρέας/πρώτες ύλες, σταθερότητα σε δημητριακά— είναι χαρακτηριστικό εποχιακής διακύμανσης (π.χ. διαφορετική διαθεσιμότητα κρέατος/μεταξιού ανά εποχή), όχι νομισματικής υποτίμησης — μια πραγματική υποτίμηση θα επηρέαζε όλες τις κατηγορίες πιο ομοιόμορφα.
Ακριβότερες Μεταβολές Μεμονωμένων Προϊόντων
| Προϊόν | Κατηγορία | Α΄ Εξάμηνο | Β΄ Εξάμηνο | Μεταβολή |
|---|---|---|---|---|
| Κουκούλια χλωρά | Πρώτες Ύλες | 4,20 | 11,63 | +176,9% |
| Χοιρινό | Κρέας | 2,31 | 5,41 | +134,2% |
| Βαμβάκι Εκκοκκισμένο | Πρώτες Ύλες | 302,33 | 587,95 | +94,5% |
| Βόειο (Λιανική) | Κρέας | 2,83 | 4,67 | +65,0% |
| Βούτυρο Πρόβειο | Βούτυρο & Έλαιο | 6,65 | 10,38 | +56,1% |
Κόστος Οικογενειακού Προϋπολογισμού ανά Επάγγελμα, 1904
Εργαζόμενοι ανά Επάγγελμα & Οικογενειακή Κατάσταση (επιλεγμένα επαγγέλματα)
Συμπέρασμα
Τα επαγγέλματα με τους περισσότερους καταγεγραμμένους εργαζόμενους ήταν οι Ξυλουργοί (246 σύνολο) και οι Εμποροϋπάλληλοι (2.345 — πολύ μεγαλύτερος αριθμός, πιθανώς περιλαμβάνει ευρύτερη κατηγορία). Σε όλα σχεδόν τα επαγγέλματα, ο αριθμός των «Έγγαμων με παιδιά» ήταν σημαντικά μικρότερος από τον αριθμό των Εργατών/Ανύπαντρων — αναμενόμενο δημογραφικό μοτίβο για μια εργατική τάξη πόλης στις αρχές του 20ού αιώνα.
Εισόδημα έναντι Κόστους Διαβίωσης, Αθήνα & Πειραιάς, 1904
Έλλειμμα Εισοδήματος έναντι Κόστους Διαβίωσης, Αθήνα 1904 (ανά επάγγελμα)
Συμπέρασμα
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό εύρημα σε όλο το site μέχρι στιγμής: κάθε ένα από τα 25 επαγγέλματα που καταγράφηκαν στην Αθήνα το 1904 είχε ετήσιο εισόδημα χαμηλότερο από τον εκτιμώμενο απαιτούμενο οικογενειακό προϋπολογισμό — μέσο έλλειμμα 61,6%. Ακόμα και το «καλύτερο» επάγγελμα (Ιδιωτικοί Υπάλληλοι) είχε έλλειμμα 31,4%. Τα πιο ακραία ελλείμματα καταγράφηκαν σε Υφαντουργούς (−79,8%), Χειροτέχνες (−82,3%) και Υποδηματοκαθαριστές (−83,5%) — εργαζόμενοι με εισόδημα μόλις το 1/5-1/6 του απαιτούμενου. Το ίδιο μοτίβο επιβεβαιώνεται ανεξάρτητα στον Πειραιά (μέσο έλλειμμα −53,4%, επίσης 100% των επαγγελμάτων με έλλειμμα). Αυτό αποκαλύπτει μια βαθιά διαρθρωτική ένταση στην αστική εργατική τάξη της εποχής: είτε οι επίσημα καταγεγραμμένοι μισθοί δεν αντιστοιχούσαν στο πραγματικό εισόδημα (π.χ. λόγω άτυπης/συμπληρωματικής εργασίας, οικογενειακής συνεισφοράς πολλαπλών μελών, ή χρέους), είτε το επίπεδο ζωής ήταν πράγματι πολύ κάτω από το θεωρητικό «κόστος διαβίωσης» που υπολόγιζε η στατιστική υπηρεσία της εποχής. Δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για να αποφανθούμε ποιο από τα δύο ισχύει — το σημειώνουμε ως ανοιχτό ερώτημα.
Πραγματικά Ημερομίσθια, 1928–1938
Ονομαστικά vs Πραγματικά Ημερομίσθια, 1928–1938 (1928=100)
Συμπέρασμα
Σε αντίθεση με την εικόνα βαθιάς ένδειας του 1904, η δεκαετία 1928-1938 δείχνει μια πιο σταθερή εικόνα: τα πραγματικά ημερομίσθια (μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού) αυξήθηκαν συνολικά κατά +12,1% στα δέκα αυτά χρόνια — μια αργή αλλά πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Παρατηρείται μια απότομη άνοδο το 1930 (111,2) — πιθανώς επειδή ο τιμάριθμος κόστους ζωής υποχώρησε (αποπληθωρισμός) ενώ τα ονομαστικά ημερομίσθια παρέμειναν σχεδόν σταθερά, ενδεχομένως πρώιμη επίδραση της παγκόσμιας ύφεσης του 1929 στις τιμές αγαθών. Ακολούθησε πτώση προς το 1934-35 (~103) πριν η ανάκαμψη συνεχιστεί σταθερά μέχρι το 1938. Αυτό δείχνει ότι, παρά τη μακροπρόθεσμη βελτίωση, οι εργαζόμενοι της περιόδου βίωσαν σημαντική αστάθεια στο πραγματικό τους εισόδημα από έτος σε έτος, όχι μια ομαλή γραμμική πρόοδο.
Τιμές Βασικών Ειδών, 1914–1929 & Συσχέτιση Αθήνας-Πειραιά
Τιμές Βασικών Ειδών Διατροφής, 1914–1929
Συμπέρασμα
Οι τιμές βασικών ειδών διατροφής αυξήθηκαν 13-26 φορές μεταξύ 1914 και 1928 — ανεξάρτητη επιβεβαίωση, σε επίπεδο λιανικής, του δείκτη τιμών εμπορίου (×18,6 εισαγωγές, ×30 εξαγωγές) που βρήκαμε στη θεματική Εμπόριο. Τα Φασόλια είχαν τη μεγαλύτερη αύξηση (×26,2), ακολουθούμενα από το Ψωμί Β (×19,5). Το Pearson r μεταξύ τιμών Αθήνας και Πειραιά ήταν εξαιρετικά υψηλό σε όλα τα 5 βασικά είδη (0,97-0,997, p<0,001) — αναμενόμενο δεδομένης της γεωγραφικής εγγύτητας των δύο πόλεων, αλλά χρήσιμη επιβεβαίωση ότι οι δύο αγορές λειτουργούσαν ουσιαστικά ως ένας ενιαίος οικονομικός χώρος, όχι ανεξάρτητα.
Σχετικά κείμενα στο docs.dxenos.art
Κοινωνία — δοκίμιο για την οικονομία και την εξάρτηση από το ξένο κεφάλαιο