Αυτή η σελίδα εξηγεί από πού προέρχονται τα δεδομένα του «Ερευνώντας το άγνωστο», πώς επεξεργάζονται και ποια είναι τα όριά τους. Στόχος είναι κάθε αριθμός να μπορεί να ελεγχθεί.
1. Πρωτογενείς πηγές
Τα στοιχεία προέρχονται από στατιστικές εκδόσεις και απογραφές της εποχής, που έχουν μεταφερθεί σε αρχεία εργασίας. Ο αναλυτικός κατάλογος των πρωτογενών εκδόσεων (τίτλος, φορέας, έτος) θα προστεθεί σε αυτή την ενότητα.
2. Τα σύνολα δεδομένων ανά ενότητα
Τα στοιχεία κάθε ενότητας έχουν μεταφερθεί σε αρχεία εργασίας, από τα οποία προκύπτουν οι πίνακες, τα διαγράμματα και οι χάρτες. Στις σελίδες αναφέρεται, κάτω από τους πίνακες, το αρχείο από το οποίο προέρχονται.
| Ενότητα | Περίοδος | Τι περιέχει | Μέθοδοι |
|---|---|---|---|
| Πληθυσμός | 1848–1907 | 26 αρχεία απογραφών ανά ιστορικό νομό (σε επίπεδο δήμου)· 1861, 1864, 1870, 1879, 1889, 1907· Ετεροδημότες 1821–1900 | Περιγραφική |
| Υγεία | 1921–1929 | 6 αρχεία: θάνατοι ανά περιφέρεια και αιτία, βρεφική θνησιμότητα, νοσοκομειακή υποδομή 1929, υγειονομικό προσωπικό, πρόνοια 1927 (3 πανομοιότυπα αντίγραφα εξαιρέθηκαν) | Περιγραφική |
| Εκπαίδευση | 1837–1929 | Αλφαβητισμός ανά δήμο (1870, 1879, 1907), φοιτητές/φοιτήτριες 1837–1929, καθηγητές Πανεπιστημίου Αθηνών, Εκπαίδευση 1920–1928 | Περιγραφική, Επαγωγική |
| Γεωργία | 1911–1928 | Ενοποιημένο σύνολο 5.114 γραμμών από 9 αρχεία και 6 πηγές· Γεωργική παραγωγή 1914–1928 και 1921· Γεωργία 1928 | Περιγραφική, Επαγωγική, Παλινδρόμηση, Ποιοτικός έλεγχος |
| Κτηνοτροφία | 1860–1928 | Ζωικό κεφάλαιο ανά είδος και περιφέρεια (1860, 1899, 1911–1928) | Περιγραφική |
| Βιομηχανία | κυρίως 1921–1930 | Βιομηχανική παραγωγή 1921–1929· Βιομηχανίες 1930 (εργοστάσια, ιπποδύναμη, εργάτες, αλυκές)· Βιομηχανική απογραφή 1928 | Περιγραφική, Παλινδρόμηση |
| Δραστηριότητες | 1856–1924 | Επαγγελματική σύνθεση 1861 και ανά επαρχία· δραστηριότητα ανά κλάδο 1899–1924· προβλέψεις ανά κλάδο με διαστήματα εμπιστοσύνης 95% | Περιγραφική, Παλινδρόμηση / Τάση |
| Εμπόριο | 1855–1940 | Εμπορικό ισοζύγιο 1856–1866 και 1855–1896· εισαγωγές–εξαγωγές 1900–1940 (σε χρυσές δραχμές για 1897–1907)· γεωργικές εισαγωγές–εξαγωγές 1913–1925 | Περιγραφική |
| Οικονομία | 1904–1929 | Τιμές προϊόντων 1904· κόστος ζωής ανά επάγγελμα· μεροκάματα και δείκτες· τιμές 1914–1929 | Περιγραφική, Επαγωγική (συσχέτιση) |
| Μετανάστευση | 1824–1929 | Μετανάστες προς τις ΗΠΑ ανά επάγγελμα | Περιγραφική |
3. Μέθοδοι επεξεργασίας
- Περιγραφική στατιστική: Συνοψίζει τα δεδομένα όπως είναι: σύνολα, ποσοστά, μέσοι όροι, μεταβολές. Δεν γενικεύει πέρα από τα στοιχεία των πηγών.
- Επαγωγική στατιστική: Ελέγχει αν μια διαφορά ή μια σχέση είναι στατιστικά σημαντική ή μπορεί να οφείλεται στην τύχη.
- Παλινδρόμηση: Εκτιμά τη σχέση μιας μεταβλητής με τον χρόνο ή με άλλες μεταβλητές· βάση των προβλέψεων.
- Ανάλυση επιβίωσης: Μελετά τον χρόνο μέχρι να συμβεί ένα γεγονός. Χρειάζεται δεδομένα σε επίπεδο μονάδας, όχι εθνικά ετήσια σύνολα.
- Διαγνωστική ανάλυση: Αναζητά τα αίτια ενός φαινομένου, διασταυρώνοντας μεταβλητές.
- Ποιοτικός έλεγχος: Εξετάζει την πληρότητα, τη συνέπεια και την αξιοπιστία των δεδομένων πριν από κάθε συμπέρασμα.
Μια μέθοδος εφαρμόζεται μόνο όταν τα δεδομένα το επιτρέπουν. Όπου δεν ταιριάζει, η σελίδα το λέει ρητά αντί να παρουσιάζει αποτέλεσμα.
4. Κανόνες που τηρούνται
- Διασταύρωση: όπου δύο ανεξάρτητα αρχεία αναφέρουν το ίδιο μέγεθος, συγκρίνονται. Για παράδειγμα, στη Γεωργία τρία σημεία ελέγχου από διαφορετικά αρχεία συμφώνησαν με απόκλιση 0,0%.
- Διπλότυπα: πανομοιότυπα αντίγραφα του ίδιου αρχείου εξαιρούνται, για να μη μετρηθούν δύο φορές (π.χ. τρία αντίγραφα θνησιμότητας στην Υγεία).
- Κενά: έτη χωρίς καταγραφή στην πηγή δεν συμπληρώνονται με εκτιμήσεις· παραλείπονται και σημειώνεται η παράλειψη (π.χ. τα έτη 1856–57 στο Εμπόριο).
- Νομισματική μονάδα: όπου αλλάζει η αξία της δραχμής, οι συγκρίσεις γίνονται, όπου η πηγή το επιτρέπει, σε σταθερή μονάδα (π.χ. χρυσές δραχμές για το Εμπόριο 1897–1907) και αυτό δηλώνεται.
- Προβλέψεις: δίνονται με διαστήματα εμπιστοσύνης 95% όπου τα δεδομένα το επιτρέπουν και, όπου είναι δυνατόν, συγκρίνονται με όσα πραγματικά συνέβησαν.
5. Περιορισμοί
- Αλλαγές ορίων: οι νομοί και οι δήμοι άλλαξαν πολλές φορές, ιδίως μετά την ενσωμάτωση των Ιονίων Νήσων (1864) και της Θεσσαλίας και της Άρτας (1881). Μια μεγάλη μεταβολή σε έναν νομό μπορεί να οφείλεται σε αλλαγή ορίων και όχι σε πραγματική αύξηση του πληθυσμού· οι περιπτώσεις αυτές σημειώνονται με «⚠ αλλαγή ορίων».
- Ποιότητα των πηγών της εποχής: οι καταγραφές του 19ου αιώνα δεν είχαν την ακρίβεια των σημερινών. Οι αριθμοί παρουσιάζονται όπως καταγράφηκαν, χωρίς «διορθώσεις».
- Επιλεκτικότητα: όπου ένας πίνακας δείχνει μόνο τους μεγαλύτερους κλάδους ή περιοχές, αυτό αναφέρεται στη σελίδα.
6. Διορθώσεις
Αν εντοπίσετε λάθος σε κάποιον αριθμό, γράψτε στο info@dxenos.com, αναφέροντας τη σελίδα και τον πίνακα. Κάθε διόρθωση γίνεται με έλεγχο στην πηγή.